Inhoudstabel:

  • Voorwoord VII
  • Woord van de auteurs bij de eerste uitgave IX
  • Bij dit boek XI
  • Inhoudsopgave XV
  • Lijst van afkortingen XXXIII
  • Inleidend deel
  • Afdeling 1. De bekendmaking en inwerkingtreding van de in België van toepassing zijnde rechtsnormen 3
  • Onderafdeling 1. De bekendmaking van de in België van toepassing zijnde rechtsnormen 3
  • Onderafdeling 2. De bekendmaking van normen in een publicatieblad 7
  • Onderafdeling 3. Het Belgisch Staatsblad, het publicatieblad van de nationale rechtsorde 10
  • Onderafdeling 4. De inwerkingtreding van de normen binnen de Belgische rechtsorde 12
  • Onderafdeling 5. De verschillende fasen van grondwetsherziening en staatshervorming 15
  • Afdeling 2. Federaal België – Het grondgebied en de onderverdelingen ervan 17
  • Onderafdeling 1. De bekrachtiging van de federale structuur van het land 17
  • Onderafdeling 2. De wijziging van de internationale grenzen van het Koninkrijk 22
  • Onderafdeling 3. De vier taalgebieden van het Koninkrijk 33
  • 1. Evolutie van de taalkwestie en ontstaan van het begrip taalgebied 34
  • 2. De procedure betreffende de wijziging van de grenzen van de taalgebieden 56
  • Onderafdeling 4. De drie Gewesten van het Koninkrijk 63 1. Het jaar 1970 en de fictieve oprichting van de drie Gewesten 63
  • 2. Het jaar 1980 en de effectieve oprichting van het Waalse en Vlaamse Gewest 72
  • 3. Het jaar 1989 en de effectieve oprichting van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest 74 inhoudsopgave 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 15 19/01/2022 11:28 XVI INHOUDSOPGAVE Onderafdeling 5. De provincies 76
  • 1. De indeling van het nationale grondgebied in provincies 76
  • a. Historische evolutie 76
  • b. Invloed van de Zesde staatshervorming 77
  • c. De onttrekking van een grondgebied aan de indeling in provincies 78
  • d. De functie van gouverneur 81
  • 2. De wijzigingen van de provincie- en gemeentegrenzen (artikel 7 partim) 86 a. De wijziging van de provinciegrenzen 86
  • b. De wijziging van de gemeentegrenzen 87
  • 3. De onderverdelingen van de provincies: de arrondissementen (artikel 6) 88
  • a. De administratieve arrondissementen 88
  • b. De gerechtelijke arrondissementen 90
  • Onderafdeling 6. De drie Gemeenschappen van het Koninkrijk (artikel 2) 92
  • Afdeling 3. De algemene beleidsdoelstellingen van het federale België (bespreking van Titel Ibis van de Grondwet) 95
  • Eerste deel. De organen van de federale overheid, van de Gemeenschappen en van de Gewesten 99
  • Hoofdstuk 1. De wetgevende macht 101
  • Inleidende afdeling. Uitputtend karakter van de parlementaire weg – niet-bestaan van het grondwetgevend en wetgevend referendum – statuut van de volksraadpleging 102
  • Afdeling 1. De federale wetgevende macht 107
  • Onderafdeling 1. De samenstelling van de Kamer van volksvertegenwoordigers 107
  • 1. De kieskringen en de verdeling van de zetels 107
  • a. De indeling van het nationale grondgebied in kieskringen 108
  • 1) De kieskringen vóór de splitsing van BHV 108
  • 2) De kieskringen sinds de splitsing van BHV 112
  • 3) Het debat met betrekking tot de eventuele oprichting van een federale kieskring 113
  • b. De verdeling van de afgevaardigden onder de kieskringen in verhouding brengen met de bevolking 115
  • 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 16 19/01/2022 11:28 INHOUDSOPGAVE XVII c. De evenredige vertegenwoordiging 115
  • 1) De keuze voor de methode van d’Hondt 116
  • 2) De kiesdrempel 118
  • d. De verdeling van de zetels binnen de lijsten 119
  • 2. Het kiezerskorps en de eigenschappen van de stemming 121
  • a. Het kiezerskorps 121
  • b. De eigenschappen van de stemming 122
  • 1) De stemming is gelijk: één persoon, één stem 123
  • 2) De stemming is verplicht 123
  • 3) De stemming vindt in principe plaats in de gemeente en is geheim 124
  • 3. De verkiesbaarheidsvoorwaarden 126
  • 4. Duur van het mandaat van federaal volksvertegenwoordiger 127
  • 5. De indeling van de federale volksvertegenwoordigers in taalgroepen 128
  • Onderafdeling 2. De samenstelling van de Senaat 129
  • 1. De verschillende categorieën van senatoren 130
  • 2. De verdeling van de zetels tussen de verschillende politieke formaties 131
  • a. De aanwijzing van de deelstaatsenatoren 131
  • b. De aanwijzing van de gecoöpteerde senatoren 132
  • 3. De aanwijzingsvoorwaarden 133
  • 4. Duur van het mandaat van senator 133
  • 5. De indeling van de leden van de Senaat in taalgroepen 133
  • Afdeling 2. De wetgevende vergaderingen van de deelgebieden 135
  • Onderafdeling 1. De samenstelling van de Gewestparlementen 135
  • 1. Het Parlement van het Waalse Gewest 135
  • 2. Het Parlement van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest 136
  • Onderafdeling 2. De samenstelling van de Gemeenschapsparlementen 139
  • 1. Het Parlement van de Vlaamse Gemeenschap 139
  • 2. Het Parlement van de Franse Gemeenschap 139
  • 3. Het Parlement van de Duitstalige Gemeenschap 140
  • Onderafdeling 3. De onverenigbaarheden tussen meerdere parlementaire mandaten 141
  • Onderafdeling 4. Gemeenschappelijke regels 141
  • Onderafdeling 5. De Brusselse vergaderingen 142
  • 1. De verenigde vergadering van de GGC 143
  • 2. De vergadering van de Franse Gemeenschapscommissie 143
  • 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 17 19/01/2022 11:28 XVIII INHOUDSOPGAVE Onderafdeling 6. Wijziging van de regels betreffende de verkiezingen voor de Kamer en voor de Parlementen van de deelentiteiten 143
  • Afdeling 3. De werking van de wetgevende vergaderingen 145
  • Onderafdeling 1. De installatie van de vergaderingen 145
  • 1. Het onderzoek van de geloofsbrieven 145
  • 2. De eedaflegging 147
  • Onderafdeling 2. De parlementaire zittingen 148
  • Onderafdeling 3. De interne organisatie 149
  • Onderafdeling 4. De openbaarheid van de parlementaire werkzaamheden 152
  • Onderafdeling 5. Het einde van de zittingsperiode 152
  • 1. Het einde van de federale zittingsperiode 153
  • 2. Het einde van de zittingsperiode van de wetgevende vergaderingen van de deelentiteiten 162
  • Afdeling 4. Het statuut van de parlementsleden 165
  • Onderafdeling 1. De onverenigbaarheden 165
  • 1. De onverenigbaarheden tussen meerdere parlementaire mandaten 166
  • 2. De onverenigbaarheden tussen een parlementair mandaat en een functie van een andere aard 166 a. Op federaal niveau 166
  • b. Op het niveau van de deelentiteiten 168
  • Onderafdeling 2. De parlementaire onschendbaarheden 170
  • 1. De vrijheid van meningsuiting van de parlementsleden 170
  • a. Toepassingsgebied 171
  • b. Gevolgen 173
  • 2. De parlementaire onschendbaarheid 177
  • a. Toepassingsgebied 178
  • b. De aanhouding van een parlementslid of zijn verwijzing naar een rechterlijke instantie 179
  • c. De bijzondere garanties die de parlementsleden genieten in de loop van een strafprocedure 183
  • d. De schorsing van de vervolging en hechtenis van een parlementslid 184
  • e. Interacties tussen artikelen 58 en 59 185
  • Onderafdeling 3. Wedden en vergoedingen 186
  • Onderafdeling 4. De deontologische regels, de lijst van mandaten en de vermogensaangifte 187
  • Afdeling 5. De wettelijke normen 190
  • Onderafdeling 1. De betekenis van de term “wet” in de Grondwet 190
  • 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 18 19/01/2022 11:28 INHOUDSOPGAVE XIX Onderafdeling 2. De wettelijke normen van de federale overheid 195
  • Onderafdeling 3. De wettelijke normen van de Gemeenschappen 196
  • Onderafdeling 4. De wettelijke normen van de Gewesten 197
  • 1. De decreten van het Waalse Gewest 197
  • 2. De ordonnanties van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest 197
  • 3. De decreten van de Vlaamse Gemeenschap in gewestelijke aangelegenheden 199
  • Onderafdeling 5. De normen van de GGC 200
  • Onderafdeling 6. Andere wettelijke normen in formele zin 200
  • Afdeling 6. De procedure betreffende het tot stand brengen van de wettelijke normen 202
  • Onderafdeling 1. De pre-parlementaire fase 202
  • 1. Het onderscheid tussen een ontwerp en een voorstel 202
  • 2. De respectieve bevoegdheden van de Kamer van volksvertegenwoordigers en van de Senaat voor wat het aannemen van de wetten betreft 204
  • a. De verschillende procedures naargelang de materie 204
  • 1) De monocamerale aangelegenheden (artikel 74 Gw.) 205
  • 2) De optioneel bicamerale aangelegenheden (artikel 78 Gw.) 205
  • 3) De strikt bicamerale aangelegenheden (artikel 77 Gw.) 208
  • b. Bepaling van de van toepassing zijnde procedure 208
  • 3. Het initiatiefrecht 209
  • 4. Het raadplegen van de afdeling wetgeving van de Raad van State 210
  • Onderafdeling 2. De parlementaire fase 211
  • 1. Het in overweging nemen van de voorstellen, en het onderzoeken van de voorstellen en ontwerpen in commissie en in plenaire zitting 212
  • 2. De facultatieve raadpleging door de vergadering van de afdeling wetgeving van de Raad van State 214
  • 3. Het recht om een tweede lezing te vragen 214
  • 4. De opschorting van de procedure 215
  • 5. De meerderheids- en quorumvoorwaarden 218
  • a. De gewone meerderheids- en quorumvoorwaarden 218
  • b. Afwijkende stelsels 220
  • 1) Op federaal niveau 220
  • 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 19 19/01/2022 11:28 XX INHOUDSOPGAVE 2) Op Gemeenschaps- of Gewestniveau 221
  • c. Een bijzondere modaliteit bij het stemmen: stemafspraken 223
  • Onderafdeling 3. De post-parlementaire fase 224
  • 1. De bekrachtiging en afkondiging 224
  • 2. De bekendmaking en inwerkingtreding 235
  • 3. De authentieke interpretatie van de wettelijke normen 236
  • 4. Het Parlementair Comité op federaal niveau belast met de wetsevaluatie 237
  • Afdeling 7. De controlebevoegdheid van de wetgevende vergaderingen 239
  • Onderafdeling 1. Het recht om de aanwezigheid te eisen van een lid van de regering en om hem vragen te stellen 239
  • Onderafdeling 2. Het recht om de politieke verantwoordelijkheid van de regering in het geding te brengen 241 1. Het interpellatierecht 242
  • 2. De verschillende moties van wantrouwen 243
  • a. Het recht om de politieke verantwoordelijkheid van de regering op federaal niveau in het geding te brengen 243
  • b. Het recht om de politieke verantwoordelijkheid van de regering op Gemeenschaps- en Gewestniveau in het geding te brengen 249
  • Onderafdeling 3. Het recht van onderzoek 250
  • 1. Algemeenheden 251
  • 2. Werking 254
  • 3. Onderzoeksbevoegdheden en voorwaarden voor de uitoefening daarvan 257
  • 4. Samenloop met een gerechtelijke procedure – aanvullende opmerkingen 261 Onderafdeling 4. Het petitierecht 264
  • Hoofdstuk 2. De uitvoerende macht 267
  • Afdeling 1. De Koning en de federale regering 270
  • Onderafdeling 1. De Koning 270
  • 1. Een erfelijke constitutionele monarchie 270
  • 2. De koninklijke onschendbaarheid en het uitvloeisel daarvan, de ministeriële verantwoordelijkheid 274
  • 3. De Koning, hoofd van een andere Staat 282
  • 4. De Civiele Lijst en de dotaties aan de leden van de koninklijke familie 283
  • 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 20 19/01/2022 11:28 INHOUDSOPGAVE XXI 5. De orde van troonsopvolging 287
  • 6. Het overlijden of de troonsafstand van de Koning 291
  • 7. De eedaflegging 292
  • 8. De minderjarigheid van de Koning en het regentschap 293
  • 9. De onmogelijkheid om te regeren 295
  • a. De onmogelijkheid te regeren en de koningskwestie van 1940-1950 297
  • b. De episode van 1990 met betrekking tot het wetsontwerp betreffende abortus (de ‘mini-koningskwestie’ van 1990) 323 Onderafdeling 2. De federale regering 323
  • 1. Het benoemen en ontslaan van de leden van de federale regering 324 2. Regels voor de samenstelling van de federale regering 333
  • a. De Eerste minister en de ministers 333
  • b. De staatssecretarissen 342
  • 3. De vertrouwensstemming door de Kamer van volksvertegenwoordigers 343
  • 4. Het geval van de minderheidsregering 349
  • Afdeling 2. De regeringen van de deelentiteiten 354
  • Onderafdeling 1. Het algemene stelsel 354
  • Onderafdeling 2. Het Brusselse stelsel 355
  • Afdeling 3. De werking van de uitvoerende macht 359
  • Onderafdeling 1. De beraadslagingen in de regering en de besluitvorming met consensus 359
  • Onderafdeling 2. De verdeling van de ministerportefeuilles 363
  • Onderafdeling 3. De ministeriële kabinetten 364
  • Onderafdeling 4. De verhoudingen tussen de regering en de Koning, Staatshoofd 366
  • Onderafdeling 5. Het spontane ontslag van de regering 370
  • 1. Spontaan ontslag op federaal niveau 370
  • a. Officieuze aanvaarding van het ontslag van de regering door de Koning 371
  • b. Officieuze weigering van het ontslag door de Koning 373
  • c. Inoverwegingneming door de Koning van de aanbieding van het ontslag 374
  • 2. Spontaan ontslag op Gemeenschaps- of Gewestniveau 375
  • Onderafdeling 6. Lopende zaken 376
  • Onderafdeling 7. De beschermingen die de leden van de regering genieten 384
  • 1. Vrijheid van meningsuiting 385
  • 2. Een voorrecht van rechtsmacht en specifieke proceduregaranties 385
  • 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 21 19/01/2022 11:28 XXII INHOUDSOPGAVE Onderafdeling 8. Het financieel statuut van de leden van de regering 389
  • Afdeling 4. De prerogatieven van de uitvoerende macht 390
  • Onderafdeling 1. De prerogatieven van de federale uitvoerende macht 390
  • 1. De regelgevende bevoegdheid 390 a. De algemene bevoegdheid van de uitvoering der wetten 390
  • b. De toegekende regelgevende bevoegdheid 391
  • 2. De mogelijkheid om de Kamer van volksvertegenwoordigers te ontbinden, de Kamers in buitengewone zitting bijeen te roepen, de zittingen te verdagen en de sluiting van hun zittingen uit te spreken 398
  • 3. Deelname aan de uitoefening van de wetgevende functie en van de grondwetgevende functie 398
  • 4. De leiding van het bestuur 398
  • 5. De leiding van de internationale betrekkingen 399
  • 6. Het bevelhebberschap van het leger 399
  • a. Het historische onderscheid, afgeschaft in 1949,
  • tussen het bevelhebberschap in oorlogstijd en in vredestijd 400
  • b. Het onderscheid, geldig vanaf 1949, tussen het eminent bevelhebberschap en het daadwerkelijke bevelhebberschap 402
  • 1) Het eminent bevelhebberschap 403
  • 2) Het daadwerkelijke bevelhebberschap 408
  • c. Invoering van een noodtoestand niet mogelijk in het Belgische recht 409
  • d. De aan de wetgevende macht voorbehouden prerogatieven 411
  • 7. Het genaderecht 412
  • 8. Het recht munt te slaan 414
  • 9. Het recht adeldom te verlenen 414
  • 10. Het recht magistraten te benoemen en de gerechtelijke beslissingen uit te voeren 416
  • Onderafdeling 2. De prerogatieven van de uitvoerende machten van de deelentiteiten 416
  • Hoofdstuk 3. De grondwetgevende macht 417
  • Afdeling 1. De totstandkoming en de goedkeuring van de Grondwet 418 Afdeling 2. De herziening van de Grondwet 422
  • Onderafdeling 1. De procedure van grondwetsherziening 422 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 22 19/01/2022 11:28 INHOUDSOPGAVE XXIII Onderafdeling 2. Beperkingen met betrekking tot de herziening van de Grondwet 428
  • Onderafdeling 3. Beperkingen met betrekking tot de herziening van de Grondwet 428
  • Onderafdeling 4. Het verschijnsel van de impliciete herzieningen 429
  • Afdeling 3. De grote veranderingen in de Grondwet, van 1831 tot op heden 430
  • Afdeling 4. De grondwettelijke gewoonten 432
  • Afdeling 5. Bestaan er algemene rechtsbeginselen met grondwettelijke waarde? 437
  • Tweede deel. De bevoegdheden van de federale overheid, van de Gemeenschappen en van de Gewesten 441
  • Hoofdstuk 1. De beginselen die de verdeling van de bevoegdheden regelen 443
  • Afdeling 1. Het exclusiviteitsbeginsel van de bevoegdheden 443
  • Afdeling 2. De hiërarchische gelijkheid van de wettelijke normen van de federale overheid en van de deelentiteiten 446
  • Afdeling 3. Toepassing van het beginsel in foro interno, in foro externo 448
  • Afdeling 4. De afwezigheid, de jure, van subnationaliteiten 449
  • Hoofdstuk 2. De bevoegdheden van de federale overheid 452
  • Hoofdstuk 3. De bevoegdheden van de Gemeenschappen 461
  • Afdeling 1. De bevoegdheden van de Vlaamse, de Franse en de Duitstalige Gemeenschap 461
  • Onderafdeling 1. Culturele aangelegenheden en onderwijs 461
  • 1. De culturele aangelegenheden 461
  • 2. Onderwijs 464
  • 3. De nationale en internationale samenwerking inzake culturele aangelegenheden en onderwijs 470
  • Onderafdeling 2. De persoonsgebonden aangelegenheden 475
  • Onderafdeling 3. Het gebruik der talen 484
  • 1. De prerogatieven ratione materiae van de Gemeenschappen inzake het gebruik der talen 485
  • 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 23 19/01/2022 11:28 XXIV INHOUDSOPGAVE 2. De prerogatieven ratione loci van de Gemeenschappen inzake het gebruik der talen 491
  • 3. Het Belgisch grondwettelijk recht en het gebruik van de Engelse taal 494
  • 4. De bevoegdheid om het gebruik der talen te regelen inzake onderwijs en de bevoegdheid van onderwijs, hierbij inbegrepen het taalonderwijs 495
  • Onderafdeling 4. Andere bevoegdheden 496
  • Afdeling 2. De bevoegdheden van de GGC 498
  • Afdeling 3. De bevoegdheden van de Franse Gemeenschapscommissie en van de VGC, als ondergeschikte organen van de Franse Gemeenschap en van de Vlaamse Gemeenschap 500
  • Afdeling 4. De gedeeltelijke regionalisering van de uitoefening van bepaalde gemeenschapsbevoegdheden: de SintQuintinus-clausule 502
  • Hoofdstuk 4. De bevoegdheden van de Gewesten 506
  • Afdeling 1. De bevoegdheden van het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest 506
  • Onderafdeling 1. De lijst van gewestbevoegdheden 507
  • 1. Ruimtelijke ordening 507
  • 2. Leefmilieu en waterbeleid 507
  • 3. Landinrichting en natuurbehoud 508
  • 4. Huisvesting 509
  • 5. Landbouw en zeevisserij 509
  • 6. Economie 512
  • 7. Energiebeleid 514
  • 8. De ondergeschikte besturen 514
  • 9. Tewerkstellingsbeleid 516
  • 10. Openbare werken en vervoer 517
  • 11. Dierenwelzijn 518
  • 12. Verkeersveiligheidsbeleid 518
  • 13. Bepaling van de gerechtelijke procedure in geval van onteigening ten algemenen nutte 519
  • 14. Het gewoon administratief toezicht op de onderge- schikte besturen (gemeenten en provincies) 520
  • 15. De specifieke bevoegdheden van het Brusselse Hoofd- stedelijke Gewest 520
  • Onderafdeling 2. De uitoefening van de gewestbevoegdheden 523
  • 1. De territoriale grondslag 523
  • 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 24 19/01/2022 11:28 INHOUDSOPGAVE XXV 2. Overlegmechanismen 523
  • 3. Gewestelijke volksraadpleging 525
  • Afdeling 2. De volledige communautarisering van de uitoefening van de gewestbevoegdheden 526
  • Afdeling 3. De gedeeltelijke communautarisering van de uitoefening van gewestbevoegdheden 527 Hoofdstuk 5. De gemeenschappelijke bevoegdheden 530
  • Afdeling 1. De parallelle bevoegdheden 530
  • Afdeling 2. De impliciete bevoegdheden 538
  • Hoofdstuk 6. De constitutieve autonomie van de deelentiteiten 541
  • Hoofdstuk 7. De tenuitvoerlegging van de bevoegdheden 543
  • Afdeling 1. Het conflictueel federalisme 543
  • Onderafdeling 1. De bevoegdheidsconflicten 543
  • 1. Het voorkomen van bevoegdheidsconflicten 543
  • 2. De regeling van bevoegdheidsconflicten 544
  • Onderafdeling 2. De belangenconflicten 545
  • Afdeling 2. Het coöperatief federalisme 550
  • Onderafdeling 1. Verplichte samenwerkingsprocedures 550
  • Onderafdeling 2. De discussieorganen 550
  • Onderafdeling 3. Specifieke normatieve instrumenten 552
  • 1. De samenwerkingsakkoorden 552
  • a. De facultatieve samenwerkingsakkoorden 553
  • b. De verplichte samenwerkingsakkoorden 553
  • c. Gemeenschappelijke regels van de facultatieve en verplichte samenwerkingsakkoorden 554
  • d. Een specifieke vraag: bestaat er een verplichting voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest om met dezelfde intensiteit samen te werken met de Franse en Vlaamse Gemeenschap? 558
  • 2. De gezamenlijke decreten en gezamenlijke ordonnanties 558
  • Hoofdstuk 8. De uitoefening van de bevoegdheden door de gemeenten en de provincies 560
  • Hoofdstuk 9. De internationale bevoegdheden van de federale overheid, de Gemeenschappen en de Gewesten 565
  • 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 25 19/01/2022 11:28 XXVI Afdeling 1. De internationale betrekkingen, de Grondwet en het Belgisch federalisme 565
  • Afdeling 2. De beginselen met betrekking tot het voeren van het buitenlands beleid en het sluiten evenals het opzeggen van de verdragen 569
  • Onderafdeling 1. Algemeenheden 569
  • Onderafdeling 2. De procedure voor het sluiten van verdragen 572
  • Onderafdeling 3. Het opzeggen van verdragen 574
  • Afdeling 3. De typologie van de verdragen in federaal België en de modaliteiten voor het sluiten daarvan 575
  • Onderafdeling 1. De exclusief federale verdragen 575
  • Onderafdeling 2. De exclusieve gewest- of gemeenschapsverdragen 575
  • Onderafdeling 3. De gemengde verdragen 577
  • Afdeling 4. De internationale verantwoordelijkheid van de Staat 578
  • Afdeling 5. De internationale vertegenwoordiging van België 580
  • Onderafdeling 1. De diplomatieke vertegenwoordiging 580
  • Onderafdeling 2. Deelname aan internationale organisaties 581
  • Onderafdeling 3. Toegang tot de internationale rechtscolleges 582
  • Onderafdeling 4. Informatie aan de wetgevende vergaderingen bij de totstandkoming van het recht van de Europese Unie 583
  • Derde deel. De financiering van de federale overheid, van de Gemeenschappen en van de Gewesten 585
  • Hoofdstuk 1. De financiering van de federale overheid 587
  • Afdeling 1. De “trilogie” inzake fiscaliteit en de controle van het Grondwettelijk Hof (artikelen 170, 171 en 172 van de Grondwet) 587
  • Onderafdeling 1. Het beginsel van de wettigheid van de belasting 588
  • Onderafdeling 2. Het beginsel van de eenjarigheid van de belasting (annualiteitsbeginsel) 590
  • Onderafdeling 3. Het beginsel van de gelijkheid van de burgers ten aanzien van de belasting 590
  • Afdeling 2. Een begrip dat heel verschillend is van het begrip “belasting”: het begrip “retributie” (artikel 173 van de Grondwet) 592
  • Afdeling 3. De begrotingswetten 594
  • INHOUDSOPGAVE 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 26 19/01/2022 11:28 INHOUDSOPGAVE XXVII Onderafdeling 1. Het verschil tussen de begrippen begroting en rekeningen 594
  • Onderafdeling 2. De beginselen van het universele karakter van de begroting en de niet-bestemming van de ontvangsten 597
  • Onderafdeling 3. De begrotingsruiters 597
  • Onderafdeling 4. De voorlopige twaalfden 599
  • Onderafdeling 5. De invloed van het Verdrag inzake Stabiliteit van 2012 600
  • Afdeling 4. De pensioenen 603
  • Hoofdstuk 2. De financiering van de Gemeenschappen en van de Gewesten 604
  • Afdeling 1. Algemeenheden 604
  • Afdeling 2. De financiering van de Gemeenschappen 608
  • Onderafdeling 1. De Franse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschap 608
  • Onderafdeling 2. De Duitstalige Gemeenschap 611
  • Afdeling 3. De financiering van de Gewesten 613
  • Afdeling 4. De financiering van de GGC 617
  • Afdeling 5. De financiering van de VGC en de COCOF 618
  • Afdeling 6. Het responsabiliseringsmechanisme inzake pensioenen 620
  • Hoofdstuk 3. Het Rekenhof 621
  • Hoofdstuk 4. De financiering van de erediensten en van de vrijzinnigheid 625
  • Afdeling 1. De financiering van de bedienaren van de erkende erediensten 625
  • Afdeling 2. De financiering van de afgevaardigden van de georganiseerde vrijzinnigheid 636
  • Afdeling 3. De financiering van de temporaliën van de erediensten en van de georganiseerde vrijzinnigheid 637
  • Vierde deel. De gewone rechtscolleges, de administratieve rechtscolleges en het Grondwettelijk Hof en hun plaats in de federale architectuur van de Belgische rechtsorde 639
  • Hoofdstuk 1. Het Grondwettelijk Hof 641
  • 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 27 19/01/2022 11:28 XXVIII Afdeling 1. Korte historiek 641
  • Onderafdeling 1. De oprichting van het Arbitragehof 641
  • Onderafdeling 2. De uitbreiding van de bevoegdheden van het Arbitragehof 644
  • Afdeling 2. De samenstelling van het Hof 646
  • Afdeling 3. De taken van het Hof 648
  • Onderafdeling 1. De controle van de grondwettigheid van de wetten, decreten en ordonnanties 648
  • 1. De getoetste normen 648
  • 2. De referentienormen 651
  • Onderafdeling 2. De preventieve controle van de gewestelijke volksraadplegingen 658
  • Onderafdeling 3. De controle van de verkiezingsuitgaven 659 Afdeling 4. De procedure 660
  • Onderafdeling 1. Het beroep tot vernietiging 660
  • 1. Het voorwerp van het beroep 660
  • 2. De verzoekende partijen 660
  • 3. De termijn voor indiening van het verzoekschrift 661 4. De gevolgen van het arrest 663
  • Onderafdeling 2. De vordering tot schorsing 665
  • Onderafdeling 3. De prejudiciële vraag 666
  • 1. Het voorwerp van de prejudiciële vraag 666
  • 2. De instanties die gemachtigd zijn om een prejudiciële vraag te stellen 667
  • 3. De afwezigheid van termijn 668
  • 4. De verplichting voor het rechtscollege om een prejudiciële vraag te stellen 668 5. De gevolgen van het arrest 672
  • a. Vaststelling van ongrondwettigheid 673
  • b. Vaststelling van grondwettigheid 676
  • Hoofdstuk 2. De gewone rechtscolleges 679
  • Afdeling 1. Het onderscheid tussen burgerlijke rechten en politieke rechten 679
  • Onderafdeling 1. De burgerlijke rechten 679
  • Onderafdeling 2. De politieke rechten 681
  • Afdeling 2. De beginselen betreffende de gewone rechtscolleges 687
  • Onderafdeling 1. De rechterlijke organisatie 687
  • Onderafdeling 2. Het statuut van de magistraten van de rechterlijke orde en hun benoeming 692 Onderafdeling 3. De procedurele waarborgen 698
  • INHOUDSOPGAVE 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 28 19/01/2022 11:28 INHOUDSOPGAVE XXIX Onderafdeling 4. De conflicten van attributie 699
  • Onderafdeling 5. De exceptie van onwettigheid 700
  • Afdeling 3. De aard van de jurisdictionele functie: een essentieel prerogatief van het staatsoptreden 702
  • Hoofdstuk 3. De administratieve rechtscolleges 704
  • Afdeling 1. De Raad van State 704
  • Onderafdeling 1. De voorgeschiedenis en oprichting van de Raad van State 704
  • Onderafdeling 2. De samenstelling van de Raad van State 706
  • Onderafdeling 3. De afdeling bestuursrechtspraak 707
  • Onderafdeling 4. De afdeling wetgeving 712
  • Afdeling 2. De andere administratieve rechtscolleges naast de Raad van State 717
  • Hoofdstuk 4. Het contentieux van de aansprakelijkheid van de openbare macht voor schade veroorzaakt door haar fout 720
  • Vijfde deel. Enkele in de Belgische Grondwet vervatte fundamentele rechten en vrijheden 725
  • a. De algemene filosofie van de fundamentele vrijheden in de Belgische Grondwet 727
  • b. Fundamentele vrijheden en bevoegdheidsverdeling 729
  • Afdeling 1. Het eigendomsrecht 730
  • Onderafdeling 1. De historische evolutie 730
  • Onderafdeling 2. Het recht op eigendom in het positief recht 733
  • 1. Het toepassingsgebied van artikel 16 van de Grondwet 733
  • 2. De toepasselijke waarborgen in geval van een gedwongen overdracht of een eigendomsberoving 736
  • a. De vereiste van wettigheid 736
  • b. Een doel van algemeen nut 739
  • c. Een billijke en voorafgaande schadeloosstelling 741
  • 3. De beperkingen op het gebruik van de goederen en het bijzonder geval van de belastingen 743
  • Afdeling 2. De bescherming van de drukpers 746
  • Onderafdeling 1. De vrijheid van de drukpers 746
  • Onderafdeling 2. Het drukpersmisdrijf 750
  • Onderafdeling 3. Het recht tot antwoord 752
  • 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 29 19/01/2022 11:28 XXX INHOUDSOPGAVE Afdeling 3. De vrijheid van vergadering 754
  • Onderafdeling 1. Privévergaderingen op een afgesloten en overdekte plaats 754
  • Onderafdeling 2. Openbare vergaderingen op een afgesloten en overdekte plaats 755
  • Onderafdeling 3. Vergaderingen in de openlucht 757
  • Afdeling 4. De vrijheid van vereniging 761
  • Onderafdeling 1. Het principe 761
  • Onderafdeling 2. De beperkingen 763
  • Afdeling 5. Het petitierecht 769
  • Afdeling 6. Het briefgeheim 771
  • Afdeling 7. De bescherming van de woning 773
  • Afdeling 8. De beginselen van gelijkheid en niet-discriminatie 775
  • Onderafdeling 1. De grondwetsbepalingen 775
  • Onderafdeling 2. De rechtspraak betreffende het gelijkheidsbeginsel 778
  • 1. Het verbod op actieve en passieve discriminaties 778
  • 2. Eerbiediging van het gelijkheidsbeginsel door normen met één enkele bestemmeling 779
  • 3. Het gelijkheidsbeginsel en het verloop van de tijd 781
  • 4. De eerbiediging van het gelijkheidsbeginsel bij twee normen van verschillende auteurs 782
  • 5. Strijd tegen discriminaties en bevoegdheidsverdeling 783
  • 6. Strijd tegen discriminaties en bewijslast 783
  • Onderafdeling 3. Het bijzondere geval van de zogenaamde ‘positieve’ discriminaties 784
  • Afdeling 9. De economische, sociale en culturele rechten 789
  • Afdeling 10. De vrijheid van de persoon 795
  • Afdeling 11. De vrijheid van onderwijs en het recht op onderwijs 801
  • Onderafdeling 1. De historische evolutie 801 1. De goedkeuring van artikel 17 (oude nummering) van de Grondwet 801
  • 2. De schooloorlogen en de geleidelijke totstandkoming van een recht op onderwijs 802
  • 3. De communautarisering van het onderwijs en het in de Grondwet inschrijven van het Schoolpact 803
  • 4. Het recht op onderwijs in de internationale verdragen 803
  • Onderafdeling 2. De vrijheid van onderwijs en het recht op onderwijs in positief recht 804
  • 1. De beginselen die van toepassing zijn op de vrijheid van onderwijs 804 2. De onderwijsnetten 805
  • 01_BW_Beginselen Belgisch Staatsrecht HC.indd 30 19/01/2022 11:28 INHOUDSOPGAVE XXXI 3. De vrijheid om onderwijs in te richten (actieve vrijheid) 806
  • a. Definitie 806
  • b. De beperkingen aangebracht aan de vrijheid van onderwijs 809
  • c. De keuzevrijheid van de ouders 813
  • 4. Het recht op onderwijs (passieve vrijheid) 814
  • a. Het recht op onderwijs 814
  • b. De leerplicht 815
  • c. De kosteloosheid 815
  • 5. Enkele specifieke kenmerken van het officieel onderwijs 816
  • a. De verplichting van neutraliteit 816
  • b. De keuze tussen onderricht in een der erkende godsdiensten en de niet-confessionele zedenleer 817
  • Afdeling 12. De vrijheid van mening en van meningsuiting 819
  • Bijlagen 825
  • Selectieve bibliografie 845
  • Index 855
  • Naamlijst 867

Paginanummer

Nieuwe zoekopdracht

Generic filters
Uitleenbaar
Ja
Nee
Jaartal
Filter by Type
Monografie
Reeks
Tijdschrift