Het Bestuursdecreet in perspectief – 2021

Beschrijving

Auteur: Van Garsse Steven

Type werk: Monografie

Uitgever: Intersentia, Antwerpen 2021

Aantal pagina's: P. 321

Barcode: GT00010734

ISBN: 9789400011724

Beschikbaar: nee

Uitleeninformatie

Deel van:

Aantal exemplaren: 1

Uitleenbaar: Ja

Plaatskenmerk:

ADMI 1 GARS 2021
Digitaal beschikbaar op Stradalex

Korte inhoud:

Inhoudstabel:

Woord vooraf
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . v
DEEL 1. HET BESTUURSDECREET IN BREDER PERSPECTIEF . . . . . . . . . 1
Hoofdstuk 1. Aanloop en krachtlijnen hervorming Sofie Hennau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . 3
Afdeling 1. Het Bestuursdecreet: een nieuwe visie op de overheid . . . . . . . . . . . . 4
1. Een veranderende visie op de overheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
2. Een veranderende visie op de Vlaamse overheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
Afdeling 2. De krachtlijnen van het Vlaamse Bestuursdecreet . . . . . . . . . . . . . . . 9
1. De contouren van het Bestuursdecreet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
2. De inwerkingtreding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
3. Toepassingsgebied . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
4. Opbouw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
5. De inhoudelijke krachtlijnen van het Bestuursdecreet . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
5.1. Een open overheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
5.2. Kwaliteitsvolle en digitale dienstverlening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
5.3. Experimentregelgeving en regelluwe zones . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
5.4. Onderbouwd beleid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
6. Een codificatie van het Vlaamse bestuursrecht? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 21

Hoofdstuk 2. Het Vlaamse Bestuursdecreet in het licht van de horizontalisering van het bestuursrecht Kristof Wauters . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
Afdeling 1. Van ‘verticaal’ naar ‘horizontaal’ ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
Afdeling 2. ...als gevolg van uiteenlopende factoren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
Afdeling 3. ‘Horizontalisering’ van het bestuursrecht: van Nederland ... . . . . . 35
Afdeling 4. ...naar België . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
Afdeling 5. ‘horizontalisering’ binnen andere rechtstakken . . . . . . . . . . . . . . . . 46
Afdeling 6. Horizontalisering en het Vlaamse Bestuursdecreet . . . . . . . . . . . . . 50
Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 55

Hoofdstuk 3. Het Bestuursdecreet en de bevoegdheidsverdeling – naar een Vlaams bestuursrecht? Dennis Fransen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
Afdeling 1. Bestuursrecht en de bevoegdheidsverdeling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58
1. Probleemstelling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58
2. Basisbeginselen van de Belgische bevoegdheidsverdeling . . . . . . . . . . . . . . . 59
2.1. Het materieel exclusiviteitsbeginsel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
2.2. Het verticaliteitsbeginsel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63
2.3. Het subsidiariteitsbeginsel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64
3. Algemene principes inzake de bestuurs rechtelijke bevoegdheidsver-
deling in België . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65
3.1. Vooraf: afbakening van het begrip bestuursrecht? . . . . . . . . . . . . . . . . 65
3.2. Administratief recht als toegewezen of residuaire bevoegdheid? . . . . 67
3.3. Administratief recht als impliciete bevoegdheid? . . . . . . . . . . . . . . . . . 71
3.4. Synthese van de bevoegdheidsverdeling binnen het algemeen
bestuursrecht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74
3.5. De bevoegdheid van de Vlaamse decreetgever om het Bestuurs- decreet aan te nemen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
4.Capita selecta
knelpunten inzake bevoegdheidsverdeling . . . . . . . . . . . . . . . 81
4.1. Definities (art. I.3 en I.4 Bestuursdecreet) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81
4.2. De toegang tot bestuursdocumenten (Titel II, hoofdstuk III
Bestuursdecreet) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
4.3. De informatie- en doorverwijzingsverplichting (art. II.6
Bestuursdecreet) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
4.4. Het virtueel loket (art. II.7 Bestuursdecreet) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86
4.5. Vrijwaring van de strategische belangen van de Vlaamse
Gemeenschap en het Vlaamse Gewest (art. III.60 Bestuursdecreet) . . . 88
4.6. De publicatie van de adviezen van de Afdeling Wetgeving van
de Raad van State (art. II.9, § 3 Bestuursdecreet) . . . . . . . . . . . . . . . . . 90
Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 90

Hoofdstuk 4.Het Bestuursdecreet – naar een codificatie van het Vlaamse bestuursrecht? Dennis Fransen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95
Afdeling 1. Bestuursrecht in Vlaanderen en België: van lappendeken naar eenheid? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . 95
Afdeling 2. Wetgeving als fundament voor het bestuursrecht. Lessen uit Nederland? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .96
Afdeling 3. Het deregulerend effect van een algemeen regelgevend kader . . . . 101

I Afdeling 4. Codificatie,what’s in a name?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102
Afdeling 5. Vlaams Bestuursdecreet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105
Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .107
Hoofdstuk 5.Het Bestuursdecreet en de implementatie van het Unierecht Loth Van der Auwermeulen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .111
Afdeling 1. De verhouding tussen het Europees recht en het nationaal bestuursrecht, een veelbesproken, maar weinig beschreven relatie . . . . . . . . . . 115
1. De Europese visie op gedecentraliseerde besturen en het Unierecht . . . . . 116
1.1. De Unie als zelfstandige rechtsorde die doorwerkt in de nationale rechtsordes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116
2. De Unie als zelfstandige rechtsorde afhankelijk van loyale lidstaten . . . . 118
3. De Unie als zelfstandige rechtsorde die haar oorsprong vindt in toebedeelde bevoegdheden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119
3.1. Subsidiariteitsbeginsel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120
3.2. Nationale identiteit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121
Afdeling 2. Kan het Belgische (bestuurs)recht aansluiting vinden bij het Europese recht? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122
1. De rechtsstaat, georganiseerd door regelgeving die ook op de overheid van toepassing is . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123
2. De rechtsstaat, een zaak van samenwerkende staatsmachten . . . . . . . . . . . 124
3. De gedecentraliseerde besturen als schakel binnen de (Europese) rechtsstaat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126
3.1. Preventieve rechtsbescherming van de burger door middel van
de beginselen van behoorlijk bestuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127
3.2. De aard van het bestuurlijk optreden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129
4. De taak van de gedecentraliseerde besturen: interpreteren alvorens
(niet) toe te passen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130
5. Het Bestuursdecreet op het hoogste schap van het lokaal bestuur? . . . . . . 131
Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .132

DEEL II. HET BESTUURSDECREET:
CAPITA SELECTA . . . . . . . . . . . . . . . 135
Hoofdstuk 1. Gevolgen van het Bestuursdecreet voor lokale overheden Marie DeCock . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .137
Afdeling 1. Het Bestuursdecreet: belang voor lokale overheden . . . . . . . . . . . . 139
Afdeling 2. Algemene bepalingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140

Afdeling 3. Relatie tussen burgers en overheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143
1. Communicatie tussen burgers en de overheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143
1.1. Principes voor informeren en participeren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143
1.2. Toegankelijkheid van websites en mobiele applicaties . . . . . . . . . . . . 145
2. Individuele bestuurshandelingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146
2.1. Uitwisselen van berichten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147
2.2. Bestuurshandelingen in elektronische vorm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149
3. Toegang tot bestuursdocumenten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150
3.1. Uitzonderingen op de openbaarheid van bestuursdocumenten . . . . 151
3.2. De aanvraagprocedure . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152
3.3. De aanvraag tot aanvulling of verbetering van bestuursdocumenten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154
3.4. Beroepsprocedure . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155
4. Hergebruik van overheidsinformatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156
4.1. Aanvraagprocedure . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157
4.2. Beroepsprocedure . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157
5. Organisatorische bepalingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158
5.1. Deugdelijk bestuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158
5.2. Werking . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159
5.2.1. Elektronisch bestuurlijk gegevensverkeer . . . . . . . . . . . . . . . . 159
5.2.2. Beheren, bewaren en vernietigen van bestuursdocumenten 161
5.2.3. Strategische adviesraden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163
Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .163

Hoofdstuk 2. Participatie en klachtenbehandeling Eric Lancksweerdt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .167
Afdeling 1. Bemiddeling in het raam van de klachtenbehandeling . . . . . . . . . . 169
Afdeling 2. Voorstellen en meldingen van burgers . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177
Afdeling 3. Consultatieportaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180
Afdeling 4. Strategische adviesraden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182
1. Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1
82
2. Omschrijving . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183
3. Verhouding tussen oprichtingsdecreet en Bestuursdecreet . . . . . . . . . . . . 184
4. Opdrachten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185
5. Wanneer verplicht advies? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186
6. Gevolg adviezen en publicatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187
7. Samenstelling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187
8. Werking en mogelijkheid tot open consultatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188
9. Programmering en verslaggeving . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188
Afdeling 5. Andere participatie mogelijkheden onaangeroerd . . . . . . . . . . . . . . 188
Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .190

Hoofdstuk 3. Toegang tot bestuursdocumenten (openbaarheid van bestuur)
Stijn Verbist . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
191
Afdeling 1. Overzicht van de (beperkte) wijzigingen in de bestuurlijke
openbaarheidsregeling door het Vlaams Bestuursdecreet . . . . . . . . . . . . . . . . . 195
1. De definitie van het begrip bestuursdocument . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195
2. De ontvankelijkheid van het openbaarheidsverzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195
3. De behandelingstermijn van een openbaarheidsverzoek . . . . . . . . . . . . . . 195
4. Uitdrukkelijke vermelding van onderscheid tussen openbaarheid van bestuur en hergebruik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195
5. De verbetering van bestuursdocumenten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196
6. Aanvullende bevraging aangaande milieu-informatie . . . . . . . . . . . . . . . . 196
7. De verplichting om bij een beroep onmiddellijk een afschrift
van het
openbaarheidsverzoek en eventueel van weigeringsbesluit mee te delen . 196
Afdeling 2. De regeling inzake de bestuurlijke openbaarheid onder het Vlaams Bestuursdecreet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197
1. Algemene bepalingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197
1.1. Het begrip “bestuursdocument” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197
1.2. De toegang tot bestuursdocumenten (de openbaarheid van
bestuur) – algemeen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198
1.3. Op welke overheden of overheidsinstanties is de regeling van
toepassing? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201
1.4. Welke “bestuursdocumenten” vallen niet onder de regeling? . . . . . . 202
1.5. Wat met milieu-informatie beheerd door derden? . . . . . . . . . . . . . . . 202
1.6. Wie is bevoegd om te beslissen over een openbaarheidsverzoek? . . 202
1.7. Wanneer gaan de beslissings- en uitvoeringstermijnen in? . . . . . . . 203
2. Principes van openbaarheid van bestuur of van toegang tot bestuursdocumenten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204
2.1. Verplichting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204
2.2. Een bestuursdocument dat in het bezit is van een personeelslid . . . 206
3. Uitzonderingen op de openbaarheid van bestuursdocumenten . . . . . . . . . 207
3.1. Facultatieve afwijzingsmogelijkheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207
3.2. Verplichte afwijzing zonder beoordelingsmarge (de “absolute
uitzonderingen”). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209
3.3. Verplichte afwijzing met beoordelingsmarge (de “relatieve
uitzonderingen”). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214
3.3.1. Eerste belang: een economisch, financieel of commercieel belang van de overheidsinstanties . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214
3.3.2. Tweede belang: het vertrouwelijke karakter van de internationale betrekkingen van het Vlaamse Gewest of de Vlaamse Gemeenschap en van de betrekkingen van het

Vlaamse Gewest of de Vlaamse Gemeenschap met de supranationale instellingen, met de federale overheid en met andere gemeenschappen en gewesten . . . . . . . . . . . . . . . . 214
3.3.3. Derde belang: het vertrouwelijke karakter van commerciële en industriële informatie, als die informatie beschermd wordt om een gelegitimeerd economisch
belang te vrijwaren, tenzij degene van wie de informatie afkomstig is met de openbaarheid instemt . . . . . . . . . . . . . . . 215
3.3.4. Vierde belang: de rechtspleging in een burgerlijk of administratief rechtsgeding en de mogelijkheid om een eerlijk proces te krijgen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216
3.3.5. Vijfde belang het vertrouwelijke karakter van de handelingen van een overheidsinstantie als die vertrouwelijkheid noodzakelijk is voor de uitoefening van de administratieve handhaving, een audit die in uitvoering is of de politieke besluitvorming . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216
3.3.6. Zesde belang: de openbare orde en de veiligheid . . . . . . . . . . 219
3.4. Uitzonderingsregeling voor aanvragen die betrekking hebben op bestuursdocumenten die milieu-informatie bevatten . . . . . . . . . 219
3.5. Uitzondering op de uitzonderingsregeling: informatie over emissies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221
3.6. Informatie betreffende de beheersing van gevaren van zware ongevallen met gevaarlijke stoffen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222
3.7. Bestuursdocumenten van 20 jaar of ouder . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223
3.8. Bestuursdocumenten van meer dan 50 jaar oud . . . . . . . . . . . . . . . . . 224
3.9. Bestuursdocumenten van meer dan 120 jaar oud . . . . . . . . . . . . . . . . 225
3.10. Aanvragen ingediend voor wetenschappelijke doeleinden . . . . . . . . 226
3.11. Restrictieve toepassing van de uitzonderingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228
4. De aanvraagprocedure . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228
4.1. De aanvraagmodaliteiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228
4.2. De aanvraag wordt ingediend bij een instantie die het docu-
ment niet bezit. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229
4.3. De informatie die de aanvraag moet bevatten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230
4.4. Moet de aanvrager een belang aantonen? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230
4.4.1. Principe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230
4.4.2. Uitzondering: de openbaarmaking van informatie van
persoonlijke aard . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 231
4.4.3. De uitzondering op de uitzondering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233
4.5. Bijzonderheden aangaande aanvragen met betrekking tot
milieu-informatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234
4.6. De registratie van de aanvraag . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234
4.7. De kennelijk onredelijke of de te algemene aanvraag . . . . . . . . . . . . . 235

4.8. De behandeling van de aanvraag en de behandelingstermijnen . . . 236
4.8.1. Ontvankelijkheidsonderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236
4.8.2. Behandelingstermijn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236
4.8.3. In geval van kennelijke onredelijke of te algemene
aanvragen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237
4.8.4. De ambtshalve verlenging van de behandelingstermijn . . . . 237
4.9. Het (gedeeltelijk) inwilligen van de aanvraag en de uitvoering van die beslissing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238
4.9.1. Algemeen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238
4.9.2. Mogelijkheid tot verlenging van de termijn . . . . . . . . . . . . . . . 238
4.10. De uitoefening van het recht op inzage . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239
4.11. Uitdrukkelijke vermelding van onderscheid openbaarheid en
hergebruik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239
4.12. Het bestuursdocument is niet in de gevraagde vorm beschikbaar . 239
4.13. Gedeeltelijke openbaarmaking. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240
4.14. De onmogelijkheid om milieu-informatie ter beschikking te
stellen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241
4.15. De afwijzing van de aanvraag . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241
4.15.1. Algemeen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241
4.15.2. Afwijzing wegens onvoltooide of onvolledige bestuursdocumenten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242
4.15.3. Afwijzing wegens vertrouwelijke informatie . . . . . . . . . . . . . . 242
5. De aanvraag tot aanvulling of verbetering van bestuursdocumenten. . . . 243
5.1. Algemeen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243
5.2. De verplichting tot aanvulling of verbetering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244
5.3. De kosteloosheid van de aanvulling of verbetering . . . . . . . . . . . . . . 245
5.4. Aanvraagmodaliteiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245
5.5. De registratie van de aanvraag . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245
5.6. Een te algemene of een gebrekkige aanvraag . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245
5.7. De inwilliging van de aanvraag . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246
5.7.1. Algemeen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246
5.7.2. De onmogelijkheid van verbetering of aanvulling binnen de 20 dagen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246
5.8. De afwijzing van de aanvraag . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246
6. De Beroepsprocedure . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246
6.1. Voorwerp van het beroep . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246
6.2. Beroepsinstantie openbaarheid van bestuur en hergebruik van
overheidsinformatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247
6.3. Modaliteiten en termijn om het beroep in te stellen . . . . . . . . . . . . . . 248
6.4. Behandelingsmodaliteiten en behandelingstermijnen van het
beroep . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249
6.4.1. Registratie van het beroep . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249

6.4.2. Kennisgeving van het beroep . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249
6.4.3. Behandelingstermijn van het beroep . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250
1° Basistermijn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250
2° Verlenging van de termijn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250
3° Bijzondere gevallen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250
4° Onderzoeksbevoegdheden van de beroepsinstantie . . 251
5° Wat als het beroep wordt ingewilligd? . . . . . . . . . . . . . . 252
Conclusie: De passieve openbaarheid van bestuur in het Vlaamse Bestuursdecreet. Een succesverhaal? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253
Hoofdstuk 4.
Het Bestuursdecreet en de Vlaamse overheid – focus op Corporate Governance Steven Van Garsse en Alexander Verschave . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
255
Afdeling 1.
Corporate governance
en deugdelijk bestuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . 256
Afdeling 2. Deugdelijk bestuur in de Vlaamse overheid voor het Bestuursdecreet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 260
Afdeling 3. Deugdelijk bestuur in het Vlaamse Bestuursdecreet . . . . . . . . . . . . 262
1. Deugdelijk bestuur” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263
1.1. Rechtspositie van de personeelsleden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263
1.2. Raad van Bestuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 265
1.3. (Rechtspositie van) de regeringscommissarissen . . . . . . . . . . . . . . . . 266
1.4. Adviesorganen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268
1.5. Vrijwaring van de strategische belangen van de Vlaamse
Gemeenschap en het Vlaamse Gewest . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268
1.6. De basisstructuur van de Vlaamse overheid en de werking ervan . . . . 268
Afdeling 4. Rapporteringen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276
Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .277

Hoofdstuk 5. De vrijwaring strategische belangen van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest
Steven Van Garsse en Alexander Verschave . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279
Afdeling 1. EU-Verordening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 280
Afdeling 2. Het Vlaamse mechanisme . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285
Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .290

Hoofdstuk 6. De invoering van een algemeen kader voor het gebruik van experiment-
wetgeving en regelluwe zones binnen de Vlaamse overheid
Manuel Dierickx Visschers . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .291
Afdeling 1. Ontstaansgeschiedenis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 292
1. Conceptnota en SERV-advies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 292
2. Een weloverwogen inzet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293
3. Een toetsingskader voor het detailniveau van regelgeving . . . . . . . . . . . . . 295
Afdeling 2. Een omgevingsanalyse . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297
1. Binnen de Vlaamse overheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297
2. Buitenlandse ervaringen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303
Afdeling 3. Bespreking van de decretale regeling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 305
1. Wat en hoe? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 305
2. De mogelijkheid tot afwijking van bestaande decretale regelingen . . . . . . 309
Afdeling 4. Het advies van de Raad van State . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312
Afdeling 5. De concrete uitwerking en toepassing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 316
1. Een duidelijke en goed onderbouwde doelstelling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 316
2. Een goede wetenschappelijke omkadering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 317
3. Een politiek, ambtelijk én maatschappelijk draagvlak . . . . . . . . . . . . . . . . . 318
4. Monitoring, evaluatie en rapportering van de resultaten . . . . . . . . . . . . . . 318
Toekomstverwachtingen en enkele persoonlijke conclusies . . . . . . . . . . . . . . . . 319

Paginanummer

Het Bestuursdecreet in perspectief – 2021

Beschrijving

Uitleeninformatie

Korte inhoud:

Inhoudstabel:

Nieuwe zoekopdracht